Kira uyuşmazlıkları ile ilgili birçok uyuşmazlık Sulh Hukuk Mahkemeleri’nde görülmektedir. Örneğin tahliye taahhütnamesindeki imzaya itiraz edilmesi halinde yetkili ve görevli mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesidir. Kira sözleşmesi kiracıya ayni bir hak sağlamadığı için mahkemece verilen tahliye kararları kesinleşme beklenmeksizin icra edilebilir (HMK md. 367). Yani, davacının açmış olduğu tahliye davasının kabulü halinde, davalı kararı istinaf etse dahi kesinleşme beklenmeden karar icra edilebilir.
Mahkemeden alınan tahliye kararı öncesinde açılmış bir icra takibi varsa itiraz ile durdurulmuş olan icra dosyasına mahkeme kararı sunulur ve borçluya tahliye emri gönderilir. Eğer önceden açılmış bir icra dosyası yoksa da gerekçeli karar ile birlikte istinaf süreci beklenmeksizin yeni bir ilamlı icra takibi başlatılabilir. Ancak, borçlu kiracının bu durumda icra takibini durdurma hakkı vardır. Kiracı, sulh hukuk mahkemesi tarafından verilen tahliye kararının icrasının geriye bırakılmasını talep edebilir. İcranın geriye bırakılması uygulaması tehiri icra olarak da anılmaktadır.
İcranın geri bırakılması (tehiri icra) kararı icra müdürlükleri tarafından verilmemektedir. Sulh hukuk mahkemesinin vermiş olduğu kararın icrasının geri bırakılması için kararı veren mahkemeden tehiri icra kararının alınması gerekmektedir. Bunun içinde kiracı tahliye kararını tehiri icra talepli olarak istinaf etmek zorundadır. İstinaf başvurusu yapan kiracı, kararı veren mahkemeden kararının tehiri icra talepli olarak istinaf edildiğine dair derkenar yazısı talep eder.
İlk derece mahkemesinden alınan derkenar yazısının ardından icra müdürlüğünden, icranın geri bırakılması kararı getirebilmek için mehil vesikası talep edilir. Mehil vesikası, icranın geri bırakılması için ilgili mahkemeden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından İİK md 36 uyarınca verilen bir süredir. Mehil vesikası almak için derkenar yazısı dışında teminat yatırmış olma şartı da aranmaktadır. Tahliye konulu takiplerde genellikle kira bedelinin 3 aylık faizi ile birlikte teminat şartı aranmaktadır. Mehil vesikası süresince takip durdurulur.
Mehil vesikası uygulamada genellikle 90 gün süre ile verilmektedir. Geçerli bir talep olması halinde icra müdürlükleri 30’ar günlük ek süreler de verebilmektedir. Bu süre zarfında borçlu kiracının takibin yapıldığı yer icra hukuk mahkemesinden tehiri icra kararı getirmesi gerekmektedir. Tehiri icra kararı süresinde gelmezse takip kaldığı yerden devam eder. Tehiri icra kararı getirilirse olağan kanun yolları sonuna kadar icra takibi duracaktır.
Anahtar Kelimeler: Tehiri icra, İcranın geri bırakılması, tahliye, sulh hukuk mahkemesi, mehil vesikası